ഭൗമരാഷ്ട്രീയ മത്സരം, നിക്ഷിപ്ത താൽപ്പര്യങ്ങൾ, സാങ്കേതിക, വിഭവ നേട്ടങ്ങൾക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ശാസ്ത്രം കൂടുതൽ കൂടുതൽ രൂപപ്പെടുന്നു. സമൂഹങ്ങളെ സേവിക്കാനും പങ്കിട്ട ആഗോള വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാനുമുള്ള ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ശേഷി ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നു, അതേസമയം തന്ത്രപരവും പ്രത്യേകവുമായ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയവൽക്കരണവും കീഴ്പ്പെടുത്തലും തീവ്രമാക്കുന്നു.
ഈ സംഭവവികാസങ്ങളുടെ ഒരു ഇരയും സംഘർഷങ്ങളും പിരിമുറുക്കങ്ങളും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ശക്തിയുമാണ് ശാസ്ത്രം. പ്രധാന സാങ്കേതികവിദ്യകളെ (സൈനിക ആയുധ മത്സരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ) ആശ്രയിക്കുന്ന നിലവിലെ മത്സരം ശാസ്ത്രീയ അറിവിന്റെ ഉപയോഗത്തിന്റെ അന്തർലീനമായ ഇരട്ട സ്വഭാവത്തെ എടുത്തുകാണിക്കുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, എല്ലാവർക്കും പ്രയോജനപ്പെടുന്നതും പരസ്യമായി ആക്സസ് ചെയ്യാവുന്നതുമായ ഒരു പങ്കിട്ട വിഭവമായ ഒരു ആഗോള പൊതുനന്മ എന്ന നിലയിൽ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിശ്വസനീയമായ പങ്ക് [1], തന്ത്രപരമായ മത്സരവും ഭൗമരാഷ്ട്രീയ വിഘടനവും മൂലം കൂടുതൽ കൂടുതൽ ഇല്ലാതാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
രാഷ്ട്രീയവും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരവുമായ ഇടപെടൽ ഗവേഷണ അജണ്ടകളെയും ഫലങ്ങളെയും കൂടുതൽ കൂടുതൽ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനനുസരിച്ച്, നയരൂപീകരണത്തിൽ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളുടെ ഉപയോഗം വികലമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ശാസ്ത്രീയ സംവിധാനങ്ങളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന രാഷ്ട്രീയവൽക്കരണവും വിഘടനവും സഹകരണത്തെയും ഡാറ്റ പങ്കിടലിനെയും ക്രമേണ നിയന്ത്രിക്കുകയും ശാസ്ത്രീയ അറിവിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം കൂടുതൽ അസമമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതേസമയം, ഭൗമരാഷ്ട്രീയവും നിക്ഷിപ്ത താൽപ്പര്യങ്ങളും മുൻഗണന നൽകുന്നത് ശാസ്ത്രീയ ഒറ്റപ്പെട്ട സംസ്കാരങ്ങളെ വളർത്തുകയും ഗവേഷകരുടെ സ്വതന്ത്രമായും ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയും ഗവേഷണം നടത്താനുള്ള കഴിവിന്റെ ശോഷണം ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.[2]
ആന്തരികമോ ബാഹ്യമോ ആയ സമ്മർദ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു ശാസ്ത്ര സംവിധാനത്തിനും മുക്തമല്ല. ശാസ്ത്രം എങ്ങനെ ഏറ്റെടുക്കുകയും പങ്കിടുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ദുർബലമായതോ സംഘർഷബാധിതമോ ആയ സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിൽക്കുന്നില്ല, മറിച്ച് എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും ശാസ്ത്രീയ ശേഷിയുടെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും പ്രകടമാണ്. സമീപകാല സംഭവവികാസങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ ഇപ്പോൾ അത്തരം സമ്മർദ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടതായി മുമ്പ് കരുതിയിരുന്ന ഗവേഷണ സംവിധാനങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ്. ആഗോളതലത്തിൽ അക്കാദമിക് സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ, സ്ഥാപനപരമായ സ്വയംഭരണത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നത് ഉൾപ്പെടെ, അതിർത്തികൾക്കും അതിരുകൾക്കും അപ്പുറത്തേക്ക് സംസാരിക്കാനുള്ള ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കഴിവിന് ഒരു പരിവർത്തന ഭീഷണിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ ദേശീയ ഗവേഷണ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ അസ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും പ്രതിഭാ നഷ്ടത്തിന്റെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രക്രിയയ്ക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.[3] ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ സ്ഥാനഭ്രംശവും അവരുടെ ജോലി നഷ്ടപ്പെടലും നമ്മുടെ ആഗോള ഗവേഷണ ആവാസവ്യവസ്ഥ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണികളിൽ ഒന്നാണ്,[4] [5] [6] പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിലുടനീളം വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും നേരെയുള്ള നേരിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ദേശീയ ഗവേഷണ സംവിധാനങ്ങളുടെ ക്ഷയം ഒരു യുദ്ധായുധമാണ്. മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, ആഗോളതലത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ശാസ്ത്ര സമൂഹമെന്ന നിലയിൽ, കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായ സംരക്ഷണ, വീണ്ടെടുക്കൽ സംവിധാനങ്ങൾ നാം നിർമ്മിക്കണം.[7]
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, പരിസ്ഥിതി നശീകരണം, പൊതുജനാരോഗ്യ ഭീഷണികൾ, സാങ്കേതിക തടസ്സങ്ങൾ, സംഘർഷം തുടങ്ങിയ നമ്മുടെ സമൂഹങ്ങൾ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികൾക്ക് പങ്കിട്ട സംരക്ഷണ തന്ത്രത്തിൽ നിന്ന് പ്രയോജനം ലഭിക്കും. ഈ ആഗോള വെല്ലുവിളികൾക്കുള്ള പ്രതികരണങ്ങൾ സ്വതന്ത്രവും സുതാര്യവും അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ ലഭ്യമായതുമായ ശാസ്ത്രീയ അറിവിനെയും പങ്കിട്ട ധാരണയെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേശീയ, പ്രാദേശിക അതിരുകൾക്കപ്പുറത്തുള്ള കാര്യവിചാരത്തിന്റെയും പ്രശ്നപരിഹാരത്തിന്റെയും ഒരു ഗ്രഹ ദർശനം അനിവാര്യമാണ്, കാരണം വിഘടിച്ചതോ പരിമിതമായതോ ആയ ശാസ്ത്ര സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ഈ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കഴിയില്ല. ശാസ്ത്രത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനും അതിൽ നിന്ന് പ്രയോജനം നേടാനുമുള്ള എല്ലാ ആളുകളുടെയും അവകാശം അംഗീകരിക്കാനും സംരക്ഷിക്കാനും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാനും ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം.[8]
ശാസ്ത്രീയ അറിവ് ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ആക്സസ് ചെയ്യാനും സംഭാവന ചെയ്യാനുമുള്ള സാർവത്രിക അവകാശവും അത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ പ്രാപ്തമാക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന ബാധ്യതകളും സ്ഥിരീകരിച്ചുകൊണ്ട് മുകളിൽ അവതരിപ്പിച്ച വെല്ലുവിളികളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള ഒരു തത്വാധിഷ്ഠിതവും പ്രായോഗികവുമായ ചട്ടക്കൂട് ഈ അവകാശം നൽകുന്നു. ദേശീയ, അന്തർദേശീയ തലങ്ങളിലെ സുസ്ഥിരത, തുല്യത, ക്ഷേമം എന്നിവയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളുമായി ഇത് ശാസ്ത്ര സംരംഭത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. (സിവിലിയൻ) ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും നിയമാനുസൃത ലക്ഷ്യങ്ങളേക്കാൾ സംരക്ഷിതമായി കണക്കാക്കണമെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്നതിലൂടെ, ആക്രമണങ്ങളെത്തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയ ശേഷി പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നത് ദേശീയ, പ്രാദേശിക, അന്തർദേശീയ ക്ഷേമത്തിനും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയ്ക്കും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നു.
ശാസ്ത്രത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനും അതിന്റെ പ്രയോജനം നേടാനുമുള്ള അവകാശം പൂർണ്ണമായി വിനിയോഗിക്കാനും ശാസ്ത്രത്തിന് ആഗോള പൊതുനന്മയായി പ്രവർത്തിക്കാനും കഴിയുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് ഏകോപിതമായ നടപടി അടിയന്തിരമായി ആവശ്യമാണ്. ഇതിനർത്ഥം:
ബഹുമുഖ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിൽ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ വ്യവസ്ഥാപിതമായി ഉൾച്ചേർത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നത് ഈ മുൻഗണനകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു [11]. തീരുമാനങ്ങൾക്ക് അതിർത്തി കടന്നുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു പരസ്പരാശ്രിത ലോകത്ത്, സ്വതന്ത്രവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതും തുറന്നതും അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ സഹകരിച്ചുള്ളതുമായ ശാസ്ത്രം സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയുള്ള പരമാധികാര പ്രയോഗത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ആഗോള പൊതുമണ്ഡലങ്ങളെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും നിർണായകമായ ശാസ്ത്രീയ അറിവ് ഇടുങ്ങിയ ദേശീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് കീഴ്പ്പെടുത്തരുത്.
ശാസ്ത്രം അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ മൂല്യം നൽകുന്നത് ആഗോള പൊതുമണ്ഡലങ്ങളുടെ ഭരണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ, അത് ഒരു സഹകരണ സംരംഭമായും യഥാർത്ഥ ആഗോള ശ്രമമായും പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ്; അത് അറിവ്, നവീകരണം എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുകയും ആഗോള പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ.[12] അതേസമയം, ആഗോള ശാസ്ത്ര സംവിധാനം തുറന്ന മനസ്സ്, സഹകരണം, ശാസ്ത്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവയുടെ തത്വങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാതെ ഭൂരാഷ്ട്രീയ മത്സരത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടണം.
[1] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). ഒരു ആഗോള പൊതുനന്മയായി ശാസ്ത്രം. 2021; ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). ശാസ്ത്രത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തെയും കുറിച്ചുള്ള സമകാലിക വീക്ഷണങ്ങൾ. 2021. https://council.science/our-work/freedom-and-responsibility-in-science/
[2] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). ശാസ്ത്രത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൻ്റെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തിൻ്റെയും തത്വങ്ങൾ. 2022. https://council.science/freedom-and-responsibility-in-science/
[3] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). അപകടത്തിലായവരെയും കുടിയിറക്കപ്പെട്ടവരെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. 2024. https://council.science/news/supporting-at-risk-and-displaced-palestinian-scientists/
[4] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). സംഘർഷത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ അറിവ്. ബ്ലോഗ്, 2021. https://www.bbc.com/storyworks/unlocking-science/the-scientific-knowledge-being-lost-to-conflict
[5] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). അപകടത്തിലായവരെയും കുടിയിറക്കപ്പെട്ടവരെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. 2024. https://council.science/news/supporting-at-risk-and-displaced-palestinian-scientists/
[6] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). സുഡാനിലെ പ്രസ്താവന. 2023. https://council.science/blog/statement-sudan/
[7] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രത്തെ സംരക്ഷിക്കൽ: എങ്ങനെ നമുക്ക് പ്രതിപ്രവർത്തനം നിർത്തി കൂടുതൽ സജീവമാകാം? 2023. https://council.science/publications/protecting-science-in-times-of-crisis/
[8] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). ശാസ്ത്രത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനും അതിന്റെ പ്രയോജനം നേടാനുമുള്ള അവകാശം: ഒരു ISC വ്യാഖ്യാനം. 2024. https://council.science/our-work/right-to-science/
[9] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). ശാസ്ത്രത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൻ്റെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തിൻ്റെയും തത്വങ്ങൾ. 2022.
[10] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. 2023; ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). പ്രതിസന്ധിയുടെ കാലത്ത് ശാസ്ത്രം പദ്ധതി ഉറവിടങ്ങൾ.
[11] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). ഒരു ആഗോള പൊതുനന്മയായി ശാസ്ത്രം. 2021. https://council.science/publications/science-as-a-global-public-good/
അന്താരാഷ്ട്ര ശാസ്ത്ര കൗൺസിൽ (ISC). ബഹുമുഖത്വത്തെയും ആഗോള അപകടസാധ്യതകളെയും കുറിച്ചുള്ള പ്രസ്താവനകൾ.
[12] ഇന്റർനാഷണൽ സയൻസ് കൗൺസിൽ (ISC). അന്താരാഷ്ട്ര ശാസ്ത്ര സഹകരണം: സുപ്രധാനമാണെങ്കിലും ദുർബലമാണ്. സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ്, ജൂൺ 2025. https://council.science/statements/international-scientific-collaboration-vital-yet-vulnerable/
ചിത്രം റിസോഴ്സ് ഡാറ്റാബേസ് on Unsplash.
പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക. 
ശാസ്ത്രത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനും അതിന്റെ പ്രയോജനം നേടാനുമുള്ള അവകാശത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക. 
പ്രൊപ്പോസലുകൾ ക്ഷണിക്കുക: ഗവേഷണ കൺസൾട്ടൻസി | അവസാന തീയതി: സെപ്റ്റംബർ 27 എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക. ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിലെയും കരീബിയനിലെയും ബ്രിഡ്ജിംഗ് സയൻസ്, ഗവേണൻസ് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക. 
മിഡ്ടേം അംഗത്വ മീറ്റിംഗ് യാത്രാ പിന്തുണ അവസരങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക. 